ΣΤΗ ΘΕΑΤΡΙΚΗ ΚΟΥΖΙΝΑ ΤΩΝ ΡΕΠΠΑ-ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΙΟΥ

Έργα, έργα, έργα για θέατρο, σινεμά και τηλεόραση. Το πλέον αναγνωρίσιμο συγγραφικό θεατρικό δίδυμο -μ’ ένα στόμα μια φωνή- αποκαλύπτει το πως γράφει διαλόγους που αφορούν το σημερινό θεατή.

ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΣΤΟΝ ΔΗΜΗΤΡΗ ΦΟΙΝΙΤΣΗ

Πόσα χρόνια κρατάει αυτή η συγγραφική συνεργασία;
Γνωριστήκαμε και συνεργαζόμαστε το 1987. Συνεπώς διατρέχουμε τον εικοστό δεύτερο χρόνο της συνεργασίας μας.

Πως προέκυψε; Τι ήταν αυτό που σας επιβεβαίωσε ότι μπορείτε να συνυπάρξετε στο ίδιο έργο;
Δεν ήμασταν φίλοι πριν συνεργαστούμε. Μας σύστησε η Άννα Βαγενά. Συναντηθήκαμε και γνωριστήκαμε προκειμένου να γράψουμε από κοινού ένα επιθεωρησιακό νούμερο για την Άννα. Η Άννα πίστευε ότι ταιριάζουμε και μπορούμε να δουλέψουμε μαζί. Μάλλον δεν έπεσε έξω γιατί μετά από αυτό το νούμερο ακολούθησαν εικοσιένα συναπτά χρόνια συνεργασίας. Βεβαίως ποτέ κατά την διάρκεια αυτής της εικοσαετίας δεν σκεφτήκαμε τι μας κάνει να συνυπάρχουμε και δεν νομίζουμε ότι χρειάζεται να σκεφτούμε πάνω σε αυτό το θέμα. Οι άνθρωποι προβληματίζονται κατά βάσιν για θέματα που τους δυσκολεύουν. Αφού η σχέση μας υπάρχει και λειτουργεί ποιος λόγος υπάρχει να το σκεφτούμε;

Πως λειτουργείτε; Ποιος κάνει τι σε αυτή την επαγγελματική σχέση;
Δεν έχουμε συγκεκριμένο ρόλο σε αυτή τη συνεργασία. Δουλεύουμε μαζί από την πρώτη λέξη στο χαρτί μέχρι το τελευταίο πλάνο στο μοντάζ (αν πρόκειται για τηλεόραση ή σινεμά) ή την γενική πρόβα και την πρεμιέρα (αν πρόκειται για θέατρο). Συζητάμε και συμφωνούμε μεταξύ μας κάθε ενέργεια και επιλογή και σαν συγγραφείς και σαν σκηνοθέτες.

Μιλήστε μας για το συγγραφικό σας εργαστήρι. Από την σύλληψη της ιδέας μέχρι το ανέβασμα της παράστασης.
Όπως φαντάζεστε κάθε έργο αρχίζει από μια ιδέα και αναπτύσσεται σε περίληψη της υπόθεσης μεταξύ των κύριων ρόλων. Η περίληψη αναπτύσσεται σε μια εκτεταμένη περιγραφή των σκηνών και όλων των ρόλων. Αυτή η σκαλέτα που είναι ο σκελετός του έργου (ας το πούμε έτσι) παίρνει σάρκα και μορφή με τους διαλόγους που είναι η τρίτη φάση του έργου η οποία οδηγεί στην ολοκλήρωση. Βέβαια εδώ πρέπει να ομολογήσουμε ότι όταν ολοκληρωθεί η δεύτερη φάση (σκελετός) ποτέ δεν ξεκινάμε από την αρχή προς το τέλος του έργου. Γράφουμε τις δύσκολες σκηνές του δεύτερου μέρους, μετά ολοκληρώνουμε το δεύτερο μέρος, γράφουμε το φινάλε και κατόπιν ξεκινάμε το έργο από την αρχή μέχρι το τέλος του πρώτου μέρους.

Δουλεύετε με προκαθορισμένη συνταγή ή κάθε φορά δοκιμάζετε νέους τρόπους εργασίας;
Δοκιμάζουμε διάφορες εκφραστικές φόρμες σε δραματουργικό επίπεδο αλλά ποτέ σε τρόπο δουλειάς. Η τακτική (μικρή περίληψη – σκελετός και μετά διάλογοι με πρώτο το δεύτερο μέρος του έργου και μετά το πρώτο) δεν αλλάζει ποτέ.

Έχετε συζητήσει το ενδεχόμενο προσωπικής καριέρας; Συγγραφικά εννοώ.
Μέχρι σήμερα όχι. Ποτέ.

Θέατρο, κινηματογράφος, τηλεόραση. Που αισθάνεστε σαν στο σπίτι σας;
Για να πούμε την αλήθεια πουθενά δεν αισθανόμαστε άβολα. Αλλά την αίσθηση σπιτιού είναι δύσκολο να στην δώσει μια ταινία. Σε κάθε ταινία μαζεύεται ένας ετερόκλητος κόσμος (συνεργείο, ηθοποιοί κ.λ.π.) για δυο μήνες γυρίζουν σαν τους τσιγγάνους από σημείο σε σημείο, μέσα σε αντίξοες πολύ συχνά συνθήκες, αγωνίζονται, ζουν σαν οικογένεια (με όλα τα καλά αλλά και τα δύσκολα μιας οικογένειας) και σε δυο μήνες χωρίζουν με ένα τελευταίο τραπέζωμα. Πιο πολύ μοιάζει με σπίτι το θέατρο. Για δυο μήνες πας κάθε μέρα στο ίδιο σημείο, προστατευμένος μέσα σε ένα κτήριο που είναι φτιαγμένο για αυτή τη δουλειά και στον ίδιο αυτό χώρο η παράσταση υπάρχει για ένα χρόνο και πολλές φορές για δυο η για τρεις. Ιδιαίτερα για μας το θέατρο ΠΕΙΡΑΙΩΣ 131 που το γνωρίσαμε σαν αποθήκη, ζήσαμε την μετατροπή του σε θέατρο και ανεβάζουμε έργα επί 12 χρόνια έχει για μας την οικειότητα ενός δεύτερου σπιτιού και οι θίασοι και το προσωπικό του θεάτρου είναι για μας ένα είδος «οικογένειας».

Συμμερίζεστε τον διαχωρισμό “ποιοτικό / εμπορικό” θέατρο;
Φυσικά. Αλλά η αίσθηση της ποιότητας είναι πολύ υποκειμενική. Η αίσθηση της ποιότητας είναι καθαρά προσωπικό θέμα και έχει νόημα μόνο στην έκφραση της γνώμης του καθ’ ενός στον κλειστό προσωπικό του κύκλο. Αλλά δεν πιστεύουμε ότι υπάρχουν καθολικοί κανόνες που θα μπορούσαν με αντικειμενικό τρόπο να ορίσουν την δουλειά την δική μας και των συναδέλφων μας.

Το “ποιοτικό” θέατρο στην Ελλάδα μήπως, λέω μήπως, είναι η επίφαση του εμπορικά αποτυχημένου;
Όχι φυσικά. Αν με την έννοια «ποιοτικό» εννοείτε το μειοψηφικό, δηλαδή αυτό που δείχνει να αρέσει σε πιο λίγους ανθρώπους, δεν νοείται τέτοια γενίκευση. Για να μην κάνουμε κουτσομπολιό ας φέρουμε παράδειγμα από τα δικά μας έργα. Το Safe Sex έκανε 1.500.000 εισιτήρια, το Οξυγόνο 150.000. Αυτό τι σημαίνει; Ότι το Οξυγόνο ήταν μια ταινία με επίφαση και ότι το Safe Sex είναι ποιοτικότερο; Όχι βέβαια. Το γεγονός ότι ο κόσμος πιθανότατα δεν θέλει να δει ταινίες η θεατρικά έργα που θέτουν τα θέματα με άμεσο η προκλητικό τρόπο και προτιμούν τις κωμωδίες, αυτό δεν σημαίνει ότι οι κωμωδίες είναι καλλίτερες. Αλλά ούτε και χειρότερες. Η επιτυχία ενός έργου την ώρα που πρωτοπαρουσιάζεται είναι ένας δείκτης της ποιότητας του αλλά όχι απόλυτος. Μόνο ο χρόνος δικαιώνει η ξεγυμνώνει ένα έργο. Το Τρίτο Στεφάνι του Ταχτσή όταν πρωτοεκδόθηκε πούλησε λίγα αντίτυπα αλλά από τότε επανεκδίδεται διαρκώς. Αυτό τελικά δικαιώνει το συγκεκριμένο βιβλίο.

Θεατρικά ποιες κλασικές πένες σας έχουν επηρεάσει και σε τι βαθμό;
Κανένας δεν γεννιέται εν κενώ και όποιος νομίζει ότι είναι πρωτότυπος η είναι ηλίθιος και αυταπατάται η είναι πονηρός και μας κοροϊδεύει. Η ανθρώπινη αφήγηση αρχίζει και τελειώνει με τον Οιδίποδα Τύραννο που είναι η μεγαλύτερη τραγωδία, το μεγαλύτερο υπαρξιακό δράμα, το μεγαλύτερο αστυνομικό και η μεγαλύτερη φάρσα των αιώνων. Αυτό δεν σημαίνει ότι οι άνθρωποι σταμάτησαν να γράφουν θέατρο (και κατόπιν σινεμά). Οι φόρμες της αφήγησης υπάρχουν γύρω μας παντού και είναι για όλους μας δεδομένες. Ο συνδυασμός τους είναι που μπορεί να αποδώσει ένα έργο προβλέψιμο και βαρετό η ένα έργο δυνατό και προσωπικό. Συνεπώς από τον Αριστοφάνη ως τον Καμπανέλλη και τον Σακελάριο και από τον Μολιέρο μέχρι τον Ρέη Κούνεη είμαστε αυταπόδεικτα επηρεασμένοι απ όλους. Και όχι μόνο απ αυτούς. Ένας κωμωδιογράφος δεν επηρεάζεται μόνο από κωμωδιογράφους. Η χρήση των δομικών υλικών ενός έργου μπορεί να πάρει διδάγματα και από την παράδοση των δραματικών έργων η ακόμα και από το μυθιστόρημα. Όλα μας επηρεάζουν και όλα μας σχηματίζουν και μας κάνουν συγγραφείς. Τόσο οι σπουδαίοι της τέχνης μας όσο και η ίδια η ζωή όπως την εισπράττουμε μέσα στον μικρόκοσμο μας.

Τι ρόλο παίζει η πολιτική στα θεατρικά σας έργα;
Τεράστιο αλλά όχι με την τρέχουσα επικαιρική της έννοια. Έχουμε κάνει πολύ λίγο επιθεώρηση. Βασικά το πόστο μας είναι η μυθοπλασία η οποία δεν μπορεί να αναφέρεται άμεσα σε αυτό που συμβαίνει πολιτικά γύρω μας. Η μυθοπλασία μέσα από τις «υποθέσεις» των έργων έχει σαν στόχο την καταγραφή του αισθήματος της εποχής όπως διαμορφώνεται στην ζωή των «υποθετικών» ηρώων του έργου. Αυτό δεν σημαίνει ότι τα έργα είναι απολίτικα. Γιατί δεν υπάρχει καμιά εκδήλωση της ζωής που να είναι εντελώς άσχετη με την πολιτική και να μην επηρεάζεται από την πολιτική και να μην δημιουργεί δευτερογενώς πολιτική. Για παράδειγμα η κωμωδία μας «Φούστα Μπλούζα» που περιοδεύει φέτος σε όλη τη χώρα έχει να κάνει με τον ερωτισμό, θέμα σε πρώτο επίπεδο άσχετο με την πολιτική, είναι μια καθαρά πολιτική κωμωδία, μιας και έχει να κάνει με μειονότητες. Πολύ περισσότερο πολιτική είναι η κωμωδία μας «Συμπέθεροι απ’ τα Τίρανα» που ασχολείται με το ρατσισμό.

Ποιο από τα έργα που έχετε ανεβάσει θεωρείτε πως θα αφοράει τον κόσμο και τα επόμενα χρόνια;
Αν λάβουμε υπ’ όψιν ότι τα έργα μας δεν είναι επικαιρικά ελπίζουμε ότι θα αφορούν και αργότερα. Φυσικά κάθε έργο κατά βάσιν εμπερικλείει το «εδώ και τώρα» της κοινωνίας και της ιστορικής περιόδου που τα ανέδειξαν. Αλλά αν περιέχουν μια βαθειά αλήθεια που αφορά και διαχρονικά την ανθρώπινη μοίρα μπορεί και να επιβιώσουν των συνθηκών της εποχής τους. Αυτό ελπίζουμε για τα έργα μας.

Και κάτι τελευταίο, υπάρχουν άπαιχτα έργα σας στο συρτάρι;
Όχι. Ποτέ δεν υπήρχαν.

Advertisements

About Δημήτρης Φοινίτσης

Ο Δημήτρης Φοινίτσης γεννήθηκε στο Ηράκλειο της Κρήτης από μικρασιατική οικογένεια. Σπούδασε στο μεταπτυχιακό τμήμα Δημιουργικής Γραφής της Παιδαγωγικής Σχολής του Πανεπιστημίου Δυτικής Μακεδονίας (διπλωματική εργασία στο Θεατρικό Έργο), στο Τμήμα Θεάτρου της Σχολής Καλών Τεχνών – Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης (κατεύθυνση Θεατρολογίας με διπλωματική εργασία στη Σκηνοθεσία), στο Scuola di Lettere e Filosofia - Universita degli Studi di Genova, στη Δραματική Σχολή Αθηνών, στην Ανωτέρα Σχολή Δραματικής Τέχνης «Θεμέλιο» και στη Σχολή Δημοσιογραφίας «ΑΝΤ1». Έχει γράψει θεατρικά έργα, διηγήματα και παραμύθια. Εργάστηκε επί σειρά ετών στον έντυπο και τον ηλεκτρονικό Τύπο των Αθηνών και της περιφέρειας ως κριτικός θεάτρου, πολιτιστικός συντάκτης, εκφωνητής ειδήσεων, ραδιοφωνικός παραγωγός κ.α. Μετά από συνεργασίες στις κρατικές σκηνές και το ελεύθερο θέατρο ως ηθοποιός αποφάσισε να στραφεί –καλλιτεχνικά- στη σκηνοθεσία. Δημιουργός και σκηνοθέτης της «Ομάδας Παραστατικών Τεχνών προΤΑΣΗ», έχει ανεβάσει κλασσικά και σύγχρονα έργα σε, κυρίως, μη θεατρικούς χώρους. / d.finitsis@gmail.com

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: